Laimi tampi le vawleicung zumtu tampi, a bikin US zumtu tampi (Trump telh in) nih kan upat tukmi hna le an ram zong phak kan duh tukmi Judah/Israel miphun le Jesuh karlak buainak le pehtlaihnak hi AD hramthok ah Jesuh vawlei a rat ri khan atu tiang hi a dai lo ti khawh a si. Cu kong pawl cu a tanglei bang a si khawh chung in tawifiannak in i ruah khawh kan van i zuam lai, lungsau le khuaruat bute in rak ka relpiak ve uh tiah kan sawm hna.

Kan theih dih cio bantukin Judah mi cu Pathian nih Abrahram hmang in a rak sermi miphun an si. Pathian nih khan Judah miphun lawnglawng cu amah minung le amah biatu ah a cohlangmi hna an si, cucaah miphundang nih a nungmi Pathian biak ve an duh ahcun an miphun le nunphung sinak vialte kaltak in Judah miphun ah an hon luh a hau. Biakam hlun chan ah Judah miphun si lomi a nungmi Pathian a rak biami le minung taktak ah aa chuahmi tampi an um hna. Cu hna lakah kan theih ngaimi hna cu, Ruth, Rahab, Caleb te hna le Nineveh khuami tbk hna an si hna.

Asinain Biakam thar chan Jesuh vawlei a rat chan kan hon phanh tikah cun Judah miphun an tuanbia cu a khupthal aa let ai. Cu hlan i an rak biak pengmi Yahweh cu Jesuh timi min pu in vawlei ah minung dirhmun in a rat tikah an rak zum ti lo. A ngaite tiah cun Jesuh Khrih kha anmah Judah miphun caah ka ra ti cu a biatlang pi a si zungzal. Judah mi zong nih an hngah bikmi cu Messiah cu a si ve. Asinain Judah miphun kha cu hlan kum 400 fai chung Pathian he i pehtlai ti lo bakin khua an rak sak bantukin in le an phung le lam tthing lungput nih a tei tuk cang hna caah an hmuthiam in an pemh kho ti lo. Cu bantuk mitcawtnak ngei ding ah a ruang pakhat a ummi tthanmi cu, Pathian nih a fial lomi hna anmah tein aa thokmi Farasi mi le phungbia cawnpiaktu saya hna ruang ah a si ti khawh a si.

Annih kha an miphun ah cohlanmi le phungning biaknak hruaitu buu ngan bikmi an si. Asinain an i thoknak kha Pathian nih profet kaa bak in a fialmi hna si loin, kum 400 chung Pathian a rak daih lio Jesuh a chuah hlan kum 150 fai ah rak dirhmi buu a si. Cucaah anmah kha an miphun nih Jesuh an cohlannak ding caah dawnkhantu ngai an si kan ti khawhnak cu a si. Jesuh zong nih Farasi mi le Sadusi hna, phungbia cawnpiaktu pawl hna kha a huat ngaingai hna ti khi minung bia in cun kan chim khawh. Matthai 23 chung le bang ahcun Jesuh nih Farasi mi le hruaitu hna cu chiatserhnak phun 7 a serh hna i, cucu hruaitu an sinak lei kap he aa pehtlaimi lawngte a si.

Cuticun Jesuh cu Judah miphun mipi zong nihcun lunglawm te le sunglawi tein an cohlang lo. A bikin a chuahnak le tthannak khua ko ah an cohlang lo khun, ‘Kutzung riantuan Joseph fapa pei a si ko cu’ an ti salam. Jesuh zong nih a timi cu, ‘’cenghngai le vate nihcun buu an ngeih, si hmanh sehlaw kei nihcun lu chiahnak hmunte hmanh ka ngei lo’ (Luk 9:58) tiah a ti. Khua cheukhat nihcun khuachia bawi na si ko lai an ti caah kan khua hin kan kaltak ko sawh tiah an tthawl fawn. Amah a naihniam pawl, a chungkhat sahlawh le a zultu pawl hna zong nih lungtak in an zul lo ti kha a fiang – zultu cheukhat hna dah ti lo. Cucaah mitampi nih Jesuh an kawl i an ton lio zongah Jesuh nih, ‘na kan kawlmi hi khuaruahhar thil nan hmuh caah si loin, khimte in rawl ka rak in dangh hna caah khan a si (John 6:25)’ tiphun in a ti hna. Kan theih cio bantukin, amah a zultu Judah Iscariot timi pa nih Jesuh cu anmah phaisa sawmthum ah a zuar. Zei raung ah dah a zuar tiah cun Jesuh tlaih i thah a duhmi an um caah a si, cu bantuk pawl cu hote dah an si tiah cun Judah biaknak lei hruaitu tlangbawi upa dihlak an si, mipi zong nih an hnatlakpi hna. A tawinak in chim ahcun, Jesuh cu an van tlaih khawh cang, tlangbawi nganbik hmai ah an chuahpi i, hi zawnte hi Jesuh nih a sinak taktak a chim tthan.

Tlangbawi nganbik nihcun, ‘Messiah cu na si taktak maw’ tiah a hal i, Jesuh nih, ‘na chim bang in ka si’ tiah a leh ve. Hi zawn ahhin Judah miphun nih an hngah bikmi cu ‘Messiah’ cu a si kan ti cang kha. Cohlang hna sehlaw, zum hna sehlaw kha lio kha caanttha tuk a si nan. Asinain tlangbawi nganbik nihcun zumh nemman cu, a angki fualpi tu kha a thleh dih i ‘Pathian na volhpamh’ tiah Pathian fapa taktak a simi Jesuh cu sual a puh ko – Pathian fapa hmanh sual a puh ngammi!. Cun Jesuh cu Judah ram uktu Pilate kut ah an chanh. Pilate zong nih ttha tein a zohfel lengmang tikah a sualnak ngaingai a hmu lo. Cucaah chuah ding in a tawlrel len. Asinain Judah mi nihcun an duh hrimhrim lo. Cucaah Pilate nih cun, ‘hi pa thisen ah ka thiang’ tiah a kut aa ttawl. Asinain Judah miphun mipi hna nihcun an i thawh i zungzal in ttih a nung bikmi bia an chim. “a thisen man cu kanmah cungah le kan tefa hna cungah tlung seh (Matt 27:25)” tiah an ti.

Jesuh cu a miphun a simi Judah miphun caah a ra nain annih nihcun an rak cohlang lo caah vailamcung ahcun an thah. Hi kong ah, Jesuh a thihnak ah mawh a phurtu hna hi pumpak pakhat le miphun pakhat hi minchar tein langhter awktlak an um. Cu hna cu, a rawiphiartu Judah Iscariot le Judah miphun cu an si. Hi zawn ahhin Jesuh cu thi ding in pei vawlei ah a rat ko cu kan ti lai. Asinain Jesuh nih Judah Iscariot cu a nu pawchung in rak chuak hlah sehlaw a caah a ttha deuh lai’ a timi a si. Cun, tu nai kan chim cang bang in Judah miphun cu Jesuh thihnak thisen man liam ding ah anmah tein chiat aa serhmi an si. Jesuh cu thi ding in ra hmanh sehlaw a rak cohlang lotu le a a rak thattu si ding tluk i a fakmi thil hi a um ti hnga maw vawleicung ah?

Peter thok in zultu kip nih Jesuh kong ah an chimmi cu, Jesuh cu Pathian fapa Messiah taktak cu a si. Cucu nanmah caah a ra nain nannih nih nan thah, cucaah i ngaichiah ulaw nan sualnak ngaihthiam nan si lai’ ti khi a tlangpi a si. Cucaah Peter te, Paul te pawl bia a theimi tampi cu an i chir taktak i ngaihthiamnak cu an hmu. Asinain Judah miphun mitam deuh cu an i chir lo, an cohlang lo. Cucaah Jesuh an rak thahmi thisen man cu an kut ah a um peng ko. Kan theih cio bang in ‘sualchirnak lo in ngaihthiamnak a um lo’!Atu hi, a hlan Judah tefa hna Israel tiah theih deuh cu an si cang i a tlangpi in chim ahcun phu hnih ah an um ve hna. Sual aa chir i Jesuh a zum i ngaihthiam a simi hna le, Jesuh a zum lo i Judah biaknak aa tlaih pengmi Jesuh thihnak thisen aa nehmi hna tiin an um. Hi Judah biaknak aa tlaih pengmi Jews hi atu an ram Israel ah khin cheuli ah cheuthum tluk an si. Jesuh a zummi Khrihfa cu cheu zakhat ah cheu hnih (2%) tluk lawng an si. A dang cu biaknak dangdang hna an si hna.

Cucaah Biakam hlun ah Judah miphun kong kan rel le kan hmuh ruangah upat le Pathian miphun an si ti i ttihzah le cawisan lei i lak hi sullam a um ti lo, kan theih bantukin atu tiang sual aa chir lo i Jesuh sin a ra tthan lomi cu midang zeithei lo nakin an tuarnak a fak deuh lai i Jesuh a thihnak thisen cu an rak i tiam bantuk tein an tefa chanpi tiang zeitik hmanh dong ti loin an tuar ko lai. Vawleicung ah minung i thah hi a um lengmang ko, asinain Pathian fapa hrimhrim a thatmi si cu aa phundang bak ko. Van ruat hmanh uh, Hitlar hruaimi Nazi Party (Nazi German) nih Judah miphun million paruk (minung 6,000,000 fai) an rak thahmi hna kha vanchiat kan ti kho lai maw?

Credit:Thawngpang Production.

By Chuncha