Thumkomh Pathian (Trinity) Pa, Fapa Le Thiang Thlarau,Thumkomh Pathian cu zeidah a si?Khrihfa zumhnak ah thumkomh Pathian, Pa, Fapa le Thiangthlarau timi cu Pathian pakhat ah mi pathum a simi kha a si.

Thil umkalning le thil sining kan zoh ta hmanh hna lai.

(1) Mipa: Mipa pakhat a um i cu pa cu a nupi caaha va a si. A fa caaha pa a si i, a sianghngakchiapa caah a saya a si. Cucaahcu pacu va, pa le saya a si. Mi pakhat a si nain va, pa le saya sinak pathum a ngei.

(2) Caan: Caan hi a luan ciami, atu lio le a ra lai dingmi tiin a um. Cu pathum fonh kha “Caan” timi cu a si. Cu pathum hna loin caan a um kho lo.

(3) Hmun: Hmun timi ah hin sannak, kauhnak le saunak a ngei. Hi thil pathum fonh cu “Hmun” timi cu a si. Cu pathum um loin hmun a tling kho lo.

(4) Ceunak: Minung hi inn pakhat khi hei si hmanh usih, cu inn chungah cun leng leiinni ceunakkha thlalangawng in a rung lut. Ni ceunak a lutmi thawngininnchung cu a ceu i a lum. Inn leng i a ummi ceunak cu “Pa” a si i. Minunga simi innpi chungah a hung lutmi cu “Fapa” a si i, ceunak chungah a ummi lumnak kha “Thiang Thlarau” cu a si.

Cucu pei sining pathum a ngeimipakhat, thumkomh timi cu a si cu. Phun dang in chim ahcun Pathian pakhat ah mi pathum a simi Thumkomh Pathian (Trinity) Pa, Fapa le Thiang Thlarau timi cu a si.

Thumkomh Pathian (Trinity) zumhnak ah hin a tanglei bantukin Khrihfa zumhnak (4) a komh hna.
(1) Pathian cu pakhat lawng a um.
(2) Pa cu Pathian a si.
(3) Fapa cu Pathian a si.
(4) Thiang Thlarau cu Pathian a si.

Cun kan hngalh rih dingmi cu…,
(1) Pa cu fa a si lo.
(2) Pa cu Thlarau a si lo.
(3) Thlarau cu fa a si lo.

Thumkomh Pathian (Trinity) zumhnak thawhkehning

Pathian nih vawlei hi a dawt tuk caah a Fapa ngeihchunte kha a pek (Johan 3:16). AD (1) hrawngah khan Judah miphun Mary nih Bethlehem khua ah fapa pakhat a rak hrin i a min ah Jesuh tiah an sak. Jesuh nih cun zultu (12) a thim hna i Pa Pathian kong a chimh tawn hna. Amah Jesuh hrimhrim zong kha Pa Pathian sinah thla a cam an hmuh tawn. Jesuh cu AD (33) hrawngah amah miphun lila nih vailam ah an thah i nithumnak ni ah Pa, Pathian sunparnak nih a thawhter han. Jesuh a thil ti khawhnak zohchih in Pathian cu Jesuh in a ra tiah an ti. Johan nih “Bia” cu Pathian sinah a rak um i cu Bia cu Pathian a si (Johan 1:1) tiah a ti. Bia cu minung ah a cang i kan lakah khua a rung sa (Johan 1:14).

Jesuh nih Pathian kha “Ka Pa” tiah a ti, a chawnhbiak lengmang caah a zultu hna nih Jesuh cu Pathian Fapa a si an ti. Jesuh nih a zultu hna kha a thawh hna i, “Nannih tah, aho a si nan ka ti dah?” tiah a hal hna. Simon Peter nih a leh i, “A nungmi Pathian Fapa, Mesiah kha na si,” tiah a ti (Matthai 16:15-16). Cucaah Jesuh nih, “Johan fapa Simon, hi biatak cu minung sinin na hngalhmi a si lo i vancung i a ummi ka Pa nih an pekmi a si (Matthai 16:17) tiah a ti.

Jesuh nih lamkaltu, a zultu hna cu a thawh hna i, “Thiang Thlarau nan cung i a tlun tikah cun, hawnnak in nan khat lai i Jerusalem khua le Judia ram vialte le Samaria ram ah le vawlei cung khuazakip ah ka tehte nan si lai,” (Lamkaltu 1:7-8) tiah a ti hna. Pentekos ni kha a phak tikah zumtu vialte cu an i pumh lio ah Pathian Thiang Thlarau a rung um i an sin i a um kha an tem in cio (Lamkaltu 2:1-4). Jesuh nih a thih hlan ah a zultu hna sinah ka Pa kha ka hal lai i Bawmtu a dang, an pek hna lai i a zungzal in an umpi hna lai. Amah cu biatak phuangtu thlarau a si (Johan 14:16-26 rel) tiah a rak timi bia kha an hngalh han. Jesuh nih a chimhmi hna cu a hmaan i Pathian Thlarau cu hihi a si. Vancung i a ummi Pathian Fapa Jesuh cu minung in a ra i thihnak in a thawhhan hnuah atu cu Thlarau in kan sinah a zungzal in a um cang lai an ti i hnangamnak le lunglawmhnak in an khat. Cucu Pa, Fapa le Thiang Thlarau, Thumkomh Pathian (Trinity) zumhnak aa thawknak hram cu a si.

Thumkomh Pathian (Trinity) zumhnak dirkamhtu (Tehte)

-Biakam hlun chungah
(1) Pathian nih amah kong a chim tikah hin pakhatnak tam (Plural form) in a hman. Atu cu minung kan ser cang hna lai; kanmah mui an keng lai i kanmah he kan i lo lai (Genesis 1:26) tiah a ti.

(2) Pathian nih van le vawlei a ser hna. Rilipi cu muihnak nih a khuh i ti cungah cun Pathian hawnnak, (Pathian Thlarau ti zongah ti khawh a si)cu aa chawk (Genesis 1:2).

(3) Bawipa nih a ka thawh i, nangmah cu ka fapa na si, nihin ah hin kan hrin (Salm 2:7).

-Biakam thar chungah
(1) Jesuh nih a zultu hna kha, “Khuazakip ah va kal u law miphun vialte kha ka zultu ah va ser hna u; Pa le Fapa le Thiang Thlarau min in tipilnak va pe hna u, (Matthai 28:19)” tiah a ti hna.

(2) Bia lawng hmanh si loin hmelchunhnak (Symbol) hrimhrim in Jesuh tilpil a innak kan hmuh.

(a) Tipil a ingmi Fapa Jesuh (Matthai 3:13-16)

(b) Țhuro in a langmi Pathian Thlarau (Matthai 3:16)

(c) Aw in a langmi Pathian (Matthai 3:17)

(3) Paul cakuat ah, “Bawipa Jesuh Khrih vel le Pathian dawtnak le Thiang Thlarau he i hawikomhnak cu nan dihlak sinah um ko seh (2Korin 13:13).

(4) Peter nih, “Pathian thimmi hna nan sinah ca kan kuat hna. Jesuh khrih kha a nawl ngaih awk le a thi in nannih cu tlengh awkah Pathian kan Pa tinhning in thim nan si i a Thlarau nih miphun thiang ah an ser hna (1Peter 1:1-2).

(5) Judas nih, “Ka hawile hna, thiang Thlarau hawnnak thawng khan thlacam u law Pathian dawtnak chungah khan um ko u. Cun kan Bawipa Jesuh Khrih nih zaang an fah hna ruang i zungzal nunnak an pek hna lai ni cu hngak ko u (Judas 1:20-21) tiah a ti.

Hihi Pathian pakhat ah mi pathum a simi Pa, Fapa le Thiang Thlarau, Thumkomh Pathian (Trinity) timi cu a si.

Dinnak kha a cat lomi tiva bantukin luanter camcin ko u (Amos 5:24).

Credit: Salai K. Biak Lian Thawng

By Chuncha